UFAK TEFEK TARİH #9: Osmanlı’dan Gelenekler


Merhaba arkadaşlar. Ufak Tefek Tarih serimize hız kesmeden devam ediyoruz. Bu hafta Osmanlı’dan bir şeyler paylaşacağız. Bildiğiniz gibi Osmanlı 624 yıl birçok toprakta hüküm sürmüş çok uluslu bir imparatorluktur. Peki ya bu kültürel birikimden doğan Osmanlı’ya ait gelenekleri ve adetleri hiç merak ettiniz mi? Sarayda, taşrada neler varmış bir bakalım:

Zimem Defteri
Ramazan günlerinde zenginler; bakkal, manav gibi dükkanlara giderdi ve zimem defterini çıkarmalarını isterdi. Zimem defteri, bugünün veresiye defteridir. Defterin başından, sonundan ve ortasından rastgele sayfalar koparır ve “Silin borçlarını, Allah kabul etsin.” derlerdi. Böylelikle borcu olan borcunu kimin ödediğini; borcu ödeyen de kimin borcunu ödediğini bilmezdi. Ne güzel davranış ama iyiliğin biraz uzaklarda kaldığını farkediyoruz sanki.

Kahve İkramı
Belki de günümüzde en bilindik Osmanlı adeti kahve adetidir. Namı cihana yayılmış kahvemizin kırk yıl hatırı var derler di mi? Osmanlı Dönemi’nde kahvenin yanında su getirilirdi. Misafir, toksa önce kahveyi alır; aç ise suyu alırdı. Ona göre de ya yemek sofrası kurulur ya da meyve ikram edilirdi.

Kapı Tokmağı
Osmanlı’da kapılarda iki adet tokmak vardı. Bu tokmaklardan biri kalın biri inceydi. Erkek misafirler kalın ses çıkaran tokmağı, kadın misafirler ise ince ses çıkaran tokmağı kullanırlardı. Böylelikle ev halkı da kapıdaki misafir hakkında bilgi sahibi olur, ona göre karşılarlardı. Eğer kapıyı çalan kadın ise ev hanımı kapıyı ev haliyle açardı. Gelen misafir erkek ise ev hanımı örtünüp kapıyı açar ya da mahremi(kocası, oğlu vs.) açardı.

Kavuklar
Osmanlı’da giyilen kavukların farklı anlamı vardı. Giyilen kavukların şekli ve cinsi, herkesin sınıf ve mezhebine göre değişirdi. Kavuğun şekline bakılıp herkesin mensup olduğu sınıf anlaşılırdı. Böylece hangi kavuğu kimin giydiği öğrenilirdi ve hiç kimse bir başkasının giydiği kavuğu giymezdi.

Sadaka Taşları
Sadaka taşları, taş bloklardan oluşan, genelde cami ve türbelerin köşelerinde bulunan taşlardı. Ortası çukur, 1.5-2 metre yüksekliğe sahiplerdi. Bu taşlar sayesinde fakirler dilenmekten kurtulurdu. Zenginler de riya ve gösterişten çekindiği için sadakaları bu taşlara koyar, fakir de gece gelip ihtiyacı kadar olanını alırdı. Geriye kalan paralar da bir başka ihtiyacı olanın gereksinimini karşılardı.


Like it? Share with your friends!

21

UFAK TEFEK TARİH #9: Osmanlı’dan Gelenekler

log in

reset password

Back to
log in
Choose A Format
Gif
GIF format