Kıpırdama Bu Bir Paradokstur!


0A3HJgx8

Geçenlerde Lucy adında bir film seyrettim. Filmin konusu beyninin %100’ünü kullanabilen bir insanın neler yapabileceği ile ilgiliydi. Güzel bir filmdi hatta üstüne bir şeyler de yazılabilir ama benim asıl üstünde durmak istediğim şey bu değil. En azından şu anlık. Filmin bir sahnesinde bu Lucy denen arkadaş şöyle bir soru soruyor: ‘ Yolda giden bir arabayı videoya çekin. Videoyu aşırı hızlı oynatırsanız araba kaybolur. Peki varlığını neyle kanıtlarız? ’

Bu cümleler daha doğrusu cümlenin tamamı değil de yolda giden araba kısmı aklıma Zenon’un(Bazı kaynaklarda Zeno diye de geçer) paradokslarını getirdi. Zenon’a göre hareket diye bir şey yoktur. Hareket sadece yanılsamadan ibarettir. Evren her an durağandır ve bir andan başka bir ana gitmek hareketle değil, yok olup yeniden oluşmakla mümkündür.

Akhilleus Paradoksu

Yunan mitolojisinde yarı tanrı olan Akhilleus (Achille veya Aşil de olur. Ben Aşil diyeceğim çünkü diğerleri çok uzun.) bir kaplumbağa ile yarışacaktır. Bu yarışın nedenini ben de bilmiyorum fakat Aşil kaplumbağanın 100 metre ilerden başlamasına izin verir. Bu paradoksa göre Aşil 100 metre gittiğinde kaplumbağa da X kadar gitmiş olacaktır. Aşil o X mesafesini de gittiğinde kamlumbağa Y kadar gitmiş olsa Aşil yine kaplumbağayı yakalayamaz. Bu böyle devam eder ve Aşil kaplumbağanın gitmiş olduğu her mesafeye gittiğinde hala gitmesi gereken bir yol olacaktır. Zenon, Aşil’in kaplumbağayı hiçbir zaman geçemeyeceğini savunur.

Dichotomie (Dikotomi) Paradoksu

Şimdi bunu da şöyle düşünün bir arkadaşınız sizden 400 metre uzakta ve onun yanına gideceksiniz. Ama o 400 metreyi gitmeden once gitmeniz gereken mesafenin yarısını yani 200 metresini gitmek zorundasınız. Ama o 200 metreyi gitmeden de 100 metre gitmek zorundasınız. 100 metre gitmeden de 50 metre gitmek zorundasınız. Sonuç olarak şöyle bir sıkıntı var her mesafe ikiye bölüneceği için başta gidilmesi gereken ilk mesafe yok. Yola çıkamıyorsunuz. Arkadaşınıza whatsapptan yazın gidemeyeceğinizi diyeceğim ama bu paradoksa göre elinizi cebinize götürmeniz imkansız olduğu için telefonu da çıkartamayacaksınız.

Ok Paradoksu

Orjinalinde ok atıyorlar ama ben şöyle anlatmak istiyorum. Arkadaşınız sizden sigara istedi, ona sigarayı attınız. Sigara zaman içindeki tüm anlarda belli bir konumdadır. Belirli bir anda ve tek bir noktada sigara hareket etmez. Bu nedenle gelecek anların hepsinde de durgun olması gerekir. Bu şekilde düşünürsek sigara hiçbir zaman hareket etmez. Böylece otlakçı arkadaşınız sigarayı içemez.

 

Bu paradoksların hepsinin çözümü var merak etmeyin. Ama önce biraz düşünün. Dediği şeylerde hiç mi mantıklı bir taraf yok? Ben de bu tezleri savunmuyorum ama biraz da akla yatmıyor değil. Zaten pratikte hepsini çürütebiliriz ama matematikle çürütmeleri biraz zaman almış. Limit, süreklilik, sonsuzluk gibi matematiksel kavramlar yokken oldukça kafa karıştırmış Zenon bu paradokslarla.

Bitirmeden bir şey daha söyleyeyim(Bu kısım spoiler içerir). Lucy’nin sorduğu sorudan bahsetmiştim yazının girişinde. Muhtemelen aklınızdan çıktı o kısım ama sorduğu sorunun cevabını da söyleyeyim. ‘Zaman’

Bu da düşünmek için güzel bir konu değil mi?

Comments 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kıpırdama Bu Bir Paradokstur!

log in

reset password

Back to
log in